Chủ đề: “Lan tỏa yêu thương – Kết nối cộng đồng – Chấm dứt bệnh lao”
Ngày 24/3/1882, nhà bác học người Đức Robert Koch đã phát hiện ra vi khuẩn lao. Từ đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chọn ngày 24/3 hằng năm là Ngày Thế giới phòng chống bệnh lao, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy các hoạt động phòng chống lao trên toàn cầu.
Chủ đề Ngày Thế giới phòng chống lao năm 2026 là: “YES! WE CAN END TB!” (Đúng! Chúng ta hoàn toàn có thể chấm dứt bệnh lao).
1. Bệnh lao vẫn là gánh nặng của xã hội
Việt Nam hiện vẫn là một trong những quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao. Mỗi năm có khoảng 145.000 người mắc bệnh lao và hơn 10.000 người tử vong do căn bệnh này. Đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, tỷ lệ mắc lao vẫn còn ở mức cao.
Bệnh lao không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn tác động lớn đến kinh tế gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Vì vậy, đầu tư cho phòng chống lao chính là đầu tư cho tương lai.
2. Chủ động phát hiện sớm: Bước đi quan trọng
Một trong những giải pháp then chốt để tiến tới chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam bao gồm:
- Tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lao trong cộng đồng.
- Điều trị đúng phác đồ và quản lý bệnh nhân chặt chẽ.
- Phát huy vai trò của đội ngũ y tế cơ sở trong việc tuyên truyền và giám sát điều trị.
3. Những khó khăn và nguyên tắc điều trị
Thực tế, nhiều bệnh nhân lao thuộc diện hộ nghèo hoặc cận nghèo. Khó khăn kinh tế dẫn đến việc không tuân thủ phác đồ hoặc bỏ trị giữa chừng, gây ra tình trạng lao kháng thuốc và kéo dài nguồn lây.
Để điều trị hiệu quả, người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc: Phát hiện sớm – Điều trị đúng phác đồ – Uống thuốc đúng liều, đúng giờ, đủ thời gian.
- Giai đoạn tấn công: Tiêu diệt nhanh vi khuẩn lao.
- Giai đoạn củng cố: Tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn còn lại, tránh tái phát.
4. Nhận biết các dấu hiệu nghi ngờ
Cộng đồng cần đi khám ngay tại các cơ sở y tế nếu có các triệu chứng:
- Ho kéo dài trên 2 tuần.
- Ho ra máu, đau ngực, khó thở.
- Sốt nhẹ về chiều, mệt mỏi kéo dài.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
5. Lao tiềm ẩn: Mối nguy hiểm thầm lặng
Lao tiềm ẩn là tình trạng cơ thể đã nhiễm vi khuẩn lao nhưng chưa xuất hiện triệu chứng và chưa lây bệnh cho người khác. Tuy nhiên, khi sức đề kháng suy giảm (người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, HIV/AIDS…), lao tiềm ẩn có thể tiến triển thành bệnh lao hoạt động.
Đặc điểm của lao tiềm ẩn:
- Không có triệu chứng lâm sàng.
- Không lây lan qua đường hô hấp.
- Chỉ phát hiện được qua xét nghiệm chuyên biệt (test da Mantoux hoặc xét nghiệm máu).
Việc điều trị lao tiềm ẩn là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa bệnh tiến triển, đặc biệt đối với những người tiếp xúc gần với bệnh nhân lao.
6. Thông điệp và hành động
Phòng chống bệnh lao không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Chúng ta cần:
- Tiêm vắc xin phòng lao cho trẻ em và điều trị dự phòng cho người nhiễm lao tiềm ẩn.
- Không kỳ thị, xa lánh người bệnh; tích cực động viên họ điều trị đúng lộ trình.
- Thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang và giữ môi trường sống thông thoáng.
Vì một Việt Nam không còn bệnh lao, hãy cùng nhau hành động ngay hôm nay!